بیماری های شایع ژنتیکی

بیماری فیبروز کیستیک

بیماری فیبروز کیستیک
فیبروز کیستیک (CF) یک بیماری ژنتیکی و ارثی است که عمدتاً ریه‌ها و دستگاه گوارش را درگیر می‌کند.
این بیماری در اثر جهش در ژن CFTR ایجاد می‌شود. این ژن مسئول تنظیم انتقال یون کلر و تعادل آب و نمک در سطح سلول‌هاست.اختلال در عملکرد این ژن باعث تولید ترشحات غلیظ و چسبنده در بدن می‌شود که می‌توانند مجاری تنفسی و گوارشی را مسدود کنند.
علائم و نشانه‌های بیماری:سرفه‌های مزمن و عفونت‌های مکرر ریویتنگی نفس و خس‌خس سینهعرق شورتر از حد معمولاختلال در هضم و جذب مواد غذاییکاهش وزن و اختلال در رشد کودکانمدفوع چرب و حجیمناباروری در بسیاری از مردان مبتلا
نحوه انتقال بیماری:فیبروز کیستیک از الگوی وراثت اتوزومال مغلوب پیروی می‌کند؛ یعنی فرد باید یک نسخه معیوب از ژن را از هر یک از والدین خود دریافت کند.اگر هر دو والد ناقل جهش بیماری‌زا باشند، در هر بارداری احتمال ابتلای فرزند ۲۵ درصد، ناقل بودن ۵۰ درصد و غیرمبتلا و غیرناقل بودن ۲۵ درصد است.
روش‌های تشخیص:آزمایش عرق برای اندازه‌گیری میزان کلرآزمایش ژنتیک برای شناسایی جهش‌های ژن CFTRغربالگری نوزادانبررسی سابقه خانوادگی و مشاوره ژنتیک
درمان و پیشگیری:اگرچه درمان قطعی برای فیبروز کیستیک وجود ندارد، اما داروهای تخصصی، فیزیوتراپی تنفسی، تغذیه مناسب و درمان‌های هدفمند می‌توانند به کنترل بیماری و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند.همچنین با انجام آزمایش‌های ژنتیکی پیش از بارداری می‌توان ناقل بودن والدین را بررسی و خطر تولد فرزند مبتلا را ارزیابی کرد.